آبشار زردِ لیمه(دیناران، استان چهار محال و بختیاری)

زرد لیمه از دور

راستش در اواسط راه پشیمان شده بودم ، اما الان اگر دوباره مجالی باشد مشتاق رفتن هستم، کم آبی مسیر و سفری سه روزه به منطقه باعث سنگین شدن کوله ام شده بود که این سنگینی رمق آدم را خواهد گرفت. از قدیم گفته اند: هرکه طاووس خواهد جور هندوستان کشد. اصلا این مثل را برای آبشار زردلیمه(Zard-e-Limeh) گفته اند.

زرد لیمه از دور
زرد لیمه از دور

از یک سفر طبیعت گردی چه انتظاری دارید؟ کوه؟ دشت؟ رودخانه؟ آبشار؟ هیجان؟ همه را در سفر به زرد لیمه خواهید داشت مضاف بر اثری باستانی به نام پلکان دژپارت یا دزپارت و تحفه ای از پرودگار به نام پل خداآفرین بر روی رود خروشان بازفت(bazoft).

برای رسیدن به آبشار با شکوه زرد لیمه دو راه پیش روی دارید که مسیر اول بیشتر توصیه می شود.

از شهر کرد به سمت منطقه اردل رفته و بعد از گذشتن از روستاهای کاج، کریم آباد و رستم آباد به سمت منطقه دیناران حرکت کنید ، روستای لشتر(Loshtar) آخرین روستای مسیر است که از اینجا به بعد بایستی راهی ماشین رو و خاکی ۵ کیلومتری را طی نمایید که در بین راه به سه راهی خاکی خواهید رسید که باید مسیر وسط را پی بگیرید که به ساختمان متروک تعاونی عشایر منتج می شود. شروع پیمایش اینجاست، در ابتدای مسیر پاکوب مشخص نیست که نیاز به راهنما یا GPS دارید. از شهر کرد تا ساختمان تعاونی عشایر ۱۲۰ کیلومتر است که تقریبا ۲٫۵ زمان نیاز دارد.

راه دوم از روستای گزستان شروع می شود که باید راه روستای رستم آباد را به سمت صمصامی ادامه دهید بعد از پشت سر گذاشتن دشتک و گردنه چری تابلو های راهنما شما را به روستای گزستان هدایت خواهند کرد، جایی که بایستی کوله ها را به پشت بیاندازید.

بهار در جاده دیناران
بهار در جاده دیناران
شیر سنگی در نزدیکی لشتر
شیر سنگی در نزدیکی لشتر

ما با مسیر اول برنامه را شروع کردیم، پیمایشی نسبتا سنگین با شیب مثبت در ابتدا و شیب منفی در ادامه ، آبی هم اساسا در بین راه وجود ندارد و حداقل سه لیتر آب برای افراد معمولی نیاز است . زرد لیمه را باید در اردیبهشت ماه و ترجیحا نیمه اول آن دید چراکه منطقه اقلیمی گرمسیر دارد.

شروع پیمایش
شروع پیمایش

به دلیل کمبود آب از تعاونی عشایر تا آبشار را بایستی حتما یک روزه طی کرد. مسیری ۱۵ کیلومتری بسیار زیبا ولی سخت و سنگین که در برخی مناطق باید با دقت عبور کرد، بعد از طی بیش از نیمی از مسیر، با دیدن رود بازفت از ارتفاع انرژی تازه ای در ما قلیان کرد، نهار را هم زیر یک درخت بلوط خوردیم.

ساخمان قدیمی تعاونی عشایر از بالا، اینجا محل شروع پیمایش است.
ساخمان قدیمی تعاونی عشایر از بالا، اینجا محل شروع پیمایش است.
ارتفاعی که نشان از فرودی سخت 1000 متری دارد
ارتفاعی که نشان از فرودی سخت ۱۰۰۰ متری دارد
مسیر گرم و بی آب
مسیر گرم و بی آب
مقصد بعدی انتهای دره است که از چند ساعت جلوتر در این نقطه دیده می شود.
مقصد بعدی انتهای دره است که از چند ساعت جلوتر در این نقطه دیده می شود.
سیاه چادر عشایر
سیاه چادر عشایر
شقایق ها هم روییده بودند
شقایق ها هم روییده بودند

بایستی خوراکی های انرژی زا و نوشیدنی هایی مناسب برای جبران املاح از دست رفته بدن همراه داشته باشید، این سفر با وجود اینکه در حوزه طبیعت گردی طبقه بندی شده است ولی بیشتر ماهیتی کوهنوردی و کوهپیمایی دارد که آمادگی همه اعضای گروه در آن حائز اهمیت است.

رود بازفت زیر نور خورشید در قعر دره می درخشد.
رود بازفت زیر نور خورشید در قعر دره می درخشد.
دیدن بازفت
دیدن بازفت
مسیر بازفت
مسیر بازفت

دیدن آبشار از دور روح تازه ای در ما دمید ولی مسیر زیادی هنوز باقی مانده است، رفته رفته با نزدیک شدن به غروب خورشید به آبشار هم نزدیک شدیم دیدن کابل جره(jarreh) که عشایر برای عبور از بازفت از آن استفاده می کنند نوید بخش نزدیکی به زرد لیمه است، اما از آن مهمتر چشمه ایست که آبی گوارا دارد، از این کابل تا آبشار نیم ساعت راه است که توصیه می کنم از  چشمه کنار جره آب آشامیدنی برای شب مانی در طبیعت بر دارید، چرا که آب چشمه آبشار با وجود اینکه گفته می شود خوراکی است ولی کیفیت مناسبی ندارد.

بدون شرح
بدون شرح
چشمه نزدیک کابل
چشمه نزدیک کابل
چشمه آبشار زرد لیمه قبل از ریزشگاه
چشمه آبشار زرد لیمه قبل از ریزشگاه
کمپینگ بالای آبشار
کمپینگ بالای آبشار

مسیر پاکوب به بالای آبشار ختم می شود، جایی که اکثر گروه ها آنجا کمپ می زنند، مسئله کمبود جای مناسب برای کمپینگ، موضوع مهمی است که در تعطیلات اردیبهشت ماه با آن مواجه هستیم. اینجا صدای آب غالب است.

دربالای آبشار امکان دیدن شکوه آبشار وجود ندارد، راستش ندیدن آبشار بلافاصله بعد از یک پیمایش سنگین باعث شد کمی خستگی در بدنم بماند.

در یک قاب نمی گنجد
در یک قاب نمی گنجد
طراوت آبشار حال و هوای معتدل خزری به اطرافش داده است
طراوت آبشار حال و هوای معتدل خزری به اطرافش داده است
بخش از آبشار پهناور زرد لیمه
بخشی از آبشار پهناور زرد لیمه
بدون شرح
بدون شرح
ارتفاع آبشار در حدود 50 متر اندازه گیری شد.
ارتفاع آبشار در حدود ۵۰ متر اندازه گیری شد.
آب از هر فرصتی برای ریزش استفاده کرده است
آب از هر فرصتی برای ریزش استفاده کرده است
لمس قطرات آب
لمس قطرات آب
بدون شرح
بدون شرح
پایین آبشار
پایین آبشار
دیدنش انرژی می دهد
دیدنش انرژی می دهد
بدون شرح
بدون شرح
بدون شرح
بدون شرح

روز دوم با دیدن آبشار شروع شد و به سمت جره رفتیم ترافیک سنگینی پشت کابل شکل گرفته بود و این موضوع وقت زیادی از ما گرفت که باعث شد خنکای صبح را از دست بدهیم.

عبور از بازفت با قرقره و کابل
عبور از بازفت با قرقره و کابل
کابل و ترافیک پشتش
کابل و ترافیک پشتش
نمای آبشار از آنسوی بازفت
نمای آبشار از آنسوی بازفت

برای عبور از بازفت در صورتیکه محلی ها آنجا باشند نیاز به هیچ گونه لوازم فنی ندارید، محلی ها با دریافت مبلغی شما و کوله پشتی تان را به آن سوی رود بازفت از طریق قرقره و سیم بکسل به صورت ایمن هدایت می کنند.

با توجه به اینکه خستگی روز اول کامل رفع نشده پیمایش روز دوم هم نسبتا سنگین است و مسیر تا نزدیکی بادام شیرین حدود هفت کیلومتر است به همراه یک صعود و فرود دیگر، آن سوی کوه مسیر دو راه می شود یک راه به سمت روستای گاوشیر می رود که چشمه کوچک خوبی دارد و مسیر دوم مستقیم به سمت رودخانه کم آب بادام شیرین و قبرستان می رود، شب را در جوار قبرستان سپری کردیم رودخانه نزدیک است ولی آبش قابل اطمینان نیست. در اینجا فضا گسترده است و کمپینگ شرایط راحت تری دارد.

شب مانی کنار قبرستان
شب مانی کنار قبرستان
در راه چشمه
در راه چشمه
بدون شرح
بدون شرح
بدون شرح
بدون شرح
باید رفت
باید رفت
دورنمای گاوشیر
دورنمای گاوشیر
دره رود گاو شیر
دره رود گاو شیر
دورنمای بادام شیرین و گاو شیر
دورنمای بادام شیرین و گاو شیر

صبح روز سوم بدن ها خسته از دو روز فعالیت باید برای اصل ماجرا آماده شوند، صعود به سمت چشمه آب که در فاصله کمتر از یک ساعتی بادام شیرین است و بعد دره زنده بگور، علت این نامگذاری گرمای هوا و بی آبی این منطقه است ولی در اردیبهشت امسال مسیر بسیار زیبا و پر آب بود و جویبارهای فراوانی در مسیر بودند صعود را ادامه می دهیم تا به نقطه ای برسیم که فرود به سمت پله های دزپارت آغاز می شود، این نقطه از دور چون زین اسبی نمایان است. مسیر های پاکوب فرعی زیادی در این قسمت وجود دارند که به بی راهه می روند و باعث اتلاف انرژی می شوند بایستی مراقب بود. فرود به سمت پله ها ماجرای خودش را دارد بایستی با فاصله از سایر گروهها رفت چرا که احتمال ریزش سنگ زیاد است.

صعود به سمت بالای خداآفرین
صعود به سمت بالای خداآفرین
شکل های خاص صخره بالای دژپارت
شکل های خاص صخره بالای دژپارت

کم کم خدا آفرین نمایان می شود پله های باستانی دزپارت بسیار هیجان انگیز است بطوری که خستگی ام را کاملا فراموش کردم. و بعد قدم گذاشتن بر پل خدا آفرین مستحکم و استوار که واقعا عجیب و دلچسب بود.

خدا آفرین و پلکان در کوه تراشیده شده دژپارت
خدا آفرین و پلکان در کوه تراشیده شده دژپارت
ترافیک سنگین دژپارت
ترافیک سنگین دژپارت
مسیر باستانی دزپارت
مسیر باستانی دزپارت
کتیبه کنده شده بر روی دیواره پلکان دزپارت که از قدمت و تاریخچه آن اطلاعی ندارم
کتیبه کنده شده بر روی دیواره پلکان دزپارت که از قدمت و تاریخچه آن اطلاعی ندارم

پله ها بسیار صیقلی هستند و در دو نقطه که پله ها خراب شده است، احتیاط و حمایت افراد گروه برای عبور لازم است.

ماجرای صعود و فرود از کوه گویا در این سفر قصد تمام شدن ندارد دوباره باید دامنه را بالا رفت به سمت گزستان، در اکثر مسیر از چشمه خبری نیست در جهت خلاف جریان بازفت پیش می رویم اینجای کار با توجه به فرسایشی شدن سفر واقعا نیاز به روحیه و تحمل دارد. به چشمه که رسیدیم دیگر قسمت آسان ماجرا مانده بود گذر از میان دشت ها و مزارع دیم گزستان و در آخر سوار شدن به ماشینی که از قبل هماهنگ شده بسیار عالی بود.

نزدیکی های گزستان
نزدیکی های گزستان

سفر به زرد لیمه را باید سفری برای لمس طبیعت و عشایر زاگرس نامید، نکته ای که درباره عشایر توجه من را به خودش جلب کرد تفاوت برخورد آنها نسبت با سایر بختیاری های مناطق دیگر بود، که قطعا ورود گروه های کوهنوردی در این موضوع بی تاثیر نبوده است، با این وجود توصیه می کنم با رعایت احترام این هموطنان غیور برای کودکان عشایر در حد توان خوراکی های سبک و کم حجم مثل آبنبات و شکلات ببرید و به جد از دادن پول بی دلیل به آنها خودداری کنید.

کروکی مسیر سه روز آبشار زردلیمه و پلکان دژپارت و پل خداآفرین. پیمایش روز اول: 15 کیلومتر از تعاونی عشایر تا آبشار زردلیمه. به طور معول این پیمایش 8 الی 10 ساعت به طول می انجامد. پیمایش روز دوم: گذر از جره در فاصله 30 دقیقه ای آبشار و حرکت به سوی بادام شیرین با مسافت حدود 8 کیلومتر به مدت 4 ساعت، به علت شلوغی ممکن است بیش از یک ساعت معطل شوید. پیمایش روز سوم: طی مسافت 13 کیلومتری تا روستای گزستان پایان مسیر، در مدت زمان حداکثر 8 ساعت.
کروکی مسیر سه روز آبشار زردلیمه و پلکان دژپارت و پل خداآفرین. پیمایش روز اول: ۱۵ کیلومتر از تعاونی عشایر تا آبشار زردلیمه. به طور معول این پیمایش ۸ الی ۱۰ ساعت به طول می انجامد. پیمایش روز دوم: گذر از جره در فاصله ۳۰ دقیقه ای آبشار و حرکت به سوی بادام شیرین با مسافت حدود ۸ کیلومتر به مدت ۴ ساعت، به علت شلوغی ممکن است بیش از یک ساعت معطل شوید. پیمایش روز سوم: طی مسافت ۱۳ کیلومتری تا روستای گزستان پایان مسیر، در مدت زمان حداکثر ۸ ساعت. مکان چشمه ها: چشمه ۱ در نزدیکی جره، چشمه ۲ آنسوی بازفت و دقیقا رو به روی آبشار، چشمه ۳ در کنار منازل روستای گاوشیر، چشمه ۴ بالاتر از رود بادام شیرین در بالای تپه در مسیر، چشمه ۵ در فاصله دو کیلومتری گزستان.

ماجرای زرد لیمه هم به همراه تمام پستی و بلندی هایش با خوشی به پایان رسید، تا سفری دیگر…

برای آشنایی با جاده ها و مسیر ها فایل GPS در wikiloc قرار داده شده است.

Comments

  1. علی

    سلام وعرض ادب خدمت مدیریت محترم و تمامی اعضا گروه طبیعت گردی افرا ممنون از گزارش برنامه اتون و فایل جی پی اسی که در سایت wikiloc قرار دادید کمک زیادی به من کرد به امید خدا بتونیم امسال عید سال ۹۵ ی سفری به ابشار داشته باشیم
    با تشکر علی کرمی

    1. گروه طبیعت گردی افرا

      درود بر شما، لطف کردید که به وبلاگ ما سر زدید، امید واریم سفر خوبی داشته باشید، فقط این نکته رو بخاطر داشته باشید که بهترین وقت سفر به آبشار زرد لیمه اردیبهشت ماه می باشد و احتمال میدیم که در تعطیلات عید عشایری که نزدیک کابل هستند، برای عبور از رودخانه، حضور نداشته باشند، مضاف بر اینکه شاید زیبایی های طبیعت هم در نوروز کم باشه.
      آرزوی موفقیت داریم براتون

  2. Ali

    با سلام و سپاس از گزارش کاملتون

    در صورت نبودن عشایر، داشتن هارنس و کارابین برای عبور از جره کافی است یا نیاز به قرقره هم هست؟ میشه در خصوص شرایط جره بیشتر توضیح بدید.

    1. گروه طبیعت گردی افرا

      درود بر شما، امیدواریم که مطالب مفید واقع بشه. در حال حاضر (اردیبهشت, خرداد ) شما نیاز به بردن هیچگونه وسیله ای برای عبور ندارید و به کمک عشایرو وسایل آنها و پرداخت مبلغی به راحتی گذر میکنید. بهترین فصل زردلیمه و منطقه اردیبهشت ماه است. بعد از این تاریخ هوا به شدت رو به گرمی است و طاقت فرساست و مناظر طبیعی چهره زیبای خود را ندارند.

      اگر در سایر فصل های سال قصد این سفر را دارید می بایست محض احتیاط وسایلی همچون قرقره مناسب کابل ۲۵ میلیمتری و هارنس و کارابین و طناب حداقل ۱۰۰ متر (طناب پلاستیکی معمولی صرفا جهت کشیدن قرقره)جهت بازگرداندن قرقره به همراه داشته باشید.

  3. Ali

    سپاس فراوان

    مطالب سایت و توضیحاتتون مفید و کامله و هدفتون هم از به اشتراک گذاشتن اطلاعات جای تقدیر داره.

    سئوال دیگه ای که داشتم در خصوص امنیت منطقه است. برخورد محلی ها چطوره و آیا نیاز هست که حواسمون به مسائل امنیتی باشه؟

    به امید داشتن سرزمینی پاک و زنده

  4. علی

    سلام خدمت شما بزرگوار
    فایل جی پی اس واقعا عالی و کاربردی بود
    دست مریزاد دارید.

    یه مشاوره میخواستم
    اینکه اگر بخوام با دو سه نفر از دوستام برای تعطیلات عید فطر این سفر را با خودروی شخصی انجام بدم، به صورتی که هم رفت و هم برگشت را از طرف گزستان باشه، آیا توصیه میشه که برم و اینکه آیا از رودخانه قسمت کم عمق وجود داره که بتونیم بدون استفاده از جره عبور کنیم؟

    البته میدونم با توجه به فرموده شما این موقع از سال گرمه اما الان دوماهه که این آبشار شناختم و نمیتونم تا سال دیگه واسه دیدنش صبر کنم.

    با سپاس فراوان

    1. گروه طبیعت گردی افرا

      درود بر شما

      دوست من گرمای هوا واقعا موضوع مهمیه و البته مناظر طبیعی هم شاید اونطوری که در عکس ها هست نباشه در تیر ماه، خبر دار شدیم که یه کابل و جره دیگر هم روبروی آبشار اضافه کردن عشایر، ولی خودمون ندیدیم و خیلی مطمئن نیستیم، اما عبور از بازفتی که ما آنسال و آن فصل دیدیم کار بسیار خطرناکی بود که واقعا ریسک داشت، البته من از سطح مهارت و توان گروه شما بی اطلاعم ولی در کل توصیه میکنم تا سال آینده و فصلش صبر کنید.

      موفق باشید

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.